Chùa Bà Đanh là ngôi chùa cổ tọa lạc trong không gian sơn thủy hữu tình, phía trước là sông Đáy hiền hòa, phía sau tựa núi Ngọc. Trải qua nhiều thế kỷ, chùa không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc. Lễ hội Chùa Bà Đanh được tổ chức từ ngày 15 đến17 tháng 2 âm lịch nhằm tri ân Đức Thánh Bà – Pháp Vũ – vị thần phù trợ cho sản xuất nông nghiệp, mang lại mùa màng tốt tươi, đời sống nhân dân được no đủ. Đồng thời tôn vinh các bậc tiền nhân có công xây dựng chùa, chống giặc ngoại xâm bảo vệ đất nước và các vị thánh của vùng đất Ngọc Sơn.

Mở đầu lễ hội là nghi thức rước kiệu trang trọng. Đoàn rước trong trang phục truyền thống rực rỡ, cờ hội tung bay, tiếng trống chiêng vang vọng khắp không gian làng quê tạo nên bầu không khí linh thiêng mà rộn ràng. Kiệu được rước quanh khu vực di tích, tái hiện nét đẹp văn hóa cổ truyền của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Khi đoàn rước hội tụ trước sân chùa, nghi thức dâng hương và tế lễ được cử hành trang nghiêm, thể hiện lòng thành kính và sự tri ân đối với các bậc tiền nhân.

Vào dịp lễ hội cùng với các nghi lễ trang nghiêm, thành kính là các trò chơi dân gian như chọi gà, kéo co, đua thuyền, cờ tướng, diễn các tích chèo cổ, hát các làn điệu dân ca. Các trò chơi mang nét văn hóa vô cùng đặc sắc của người dân địa phương. Các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao cộng đồng cũng góp phần làm cho không khí lễ hội thêm phần náo nhiệt.

Lễ hội Chùa Bà Đanh không chỉ là dịp sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng mà còn là cơ hội quảng bá hình ảnh Ninh Bình tới du khách gần xa. Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố tâm linh, cảnh quan thiên nhiên và các hoạt động cộng đồng đã tạo nên sức hút riêng cho lễ hội, để mỗi người khi rời Tam Chúc đều mang theo dư âm của một mùa xuân đậm đà bản sắc.

Xuân 2026, trong hành trình khám phá Ninh Bình, Lễ hội Chùa Bà Đanh chắc chắn sẽ là điểm dừng chân ý nghĩa, nơi du khách được hòa mình vào không khí hội xuân truyền thống và cảm nhận sâu sắc những giá trị văn hóa được gìn giữ qua bao thế hệ.