Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mang đậm bản sắc địa phương

Hát Dậm Quyển Sơn là loại hình nghệ thuật dân gian gắn liền với đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng địa phương. Trải qua thời gian, những câu hát, nhịp điệu và động tác diễn xướng vẫn được các thế hệ nghệ nhân gìn giữ, trao truyền, góp phần lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.

Với những giá trị tiêu biểu, Hát Dậm Quyển Sơn đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia theo Quyết định số 446/QĐ-BVHTTDL ngày 29/01/2019. Đây là sự ghi nhận đối với giá trị văn hóa, nghệ thuật của di sản, đồng thời khẳng định vai trò quan trọng của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy những tinh hoa văn hóa dân gian.

Không chỉ mang giá trị nghệ thuật, Hát Dậm còn phản ánh đời sống tinh thần, phong tục và tín ngưỡng của người dân địa phương. Mỗi làn điệu là một nét chấm phá trong bức tranh văn hóa truyền thống, thể hiện sự gắn bó giữa con người với quê hương, cội nguồn và những giá trị được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Hát Dậm Quyển Sơn - Điểm nhấn văn hóa trong Lễ hội Đền Trúc

Một trong những nét đặc sắc làm nên sức hấp dẫn của Hát Dậm Quyển Sơn là việc loại hình diễn xướng dân gian này được thực hành trong Lễ hội Đền Trúc. Trong không khí trang nghiêm mà rộn ràng của ngày hội, những làn điệu Hát Dậm góp phần tạo nên sắc thái văn hóa riêng, làm phong phú các hoạt động lễ hội và mang đến cho người dân, du khách cơ hội trực tiếp thưởng thức nghệ thuật truyền thống.

Lễ hội Đền Trúc là dịp để cộng đồng cùng hướng về những giá trị lịch sử, tín ngưỡng và phong tục được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Trong không gian lễ hội, Hát Dậm không đơn thuần là một tiết mục biểu diễn mà còn là hình thức thực hành văn hóa gắn với cộng đồng, góp phần duy trì mạch nguồn di sản và kết nối quá khứ với đời sống đương đại.

Qua từng câu hát, nhịp điệu và động tác diễn xướng, nét đẹp văn hóa dân gian được tái hiện sinh động, giúp du khách hiểu hơn về đời sống tinh thần của người dân địa phương. Sự hiện diện của Hát Dậm trong Lễ hội Đền Trúc vì thế không chỉ làm tăng sức hấp dẫn cho ngày hội mà còn góp phần lan tỏa giá trị di sản đến đông đảo công chúng.

Nét độc đáo của nghệ thuật Hát Dậm Quyển Sơn

Sức hấp dẫn của Hát Dậm nằm ở sự kết hợp hài hòa giữa lời ca, nhịp điệu và động tác diễn xướng. Những làn điệu dân gian mang âm hưởng riêng, được thể hiện qua giọng hát và phong thái biểu diễn của các nghệ nhân, tạo nên không gian nghệ thuật vừa gần gũi, mộc mạc, vừa giàu chiều sâu văn hóa.

Mỗi lần Hát Dậm vang lên là một dịp để những giá trị truyền thống được tiếp nối. Qua sự thực hành và trao truyền của các nghệ nhân, những câu hát không chỉ được gìn giữ về mặt nghệ thuật mà còn lưu giữ ký ức cộng đồng, phản ánh phong tục, tín ngưỡng và bản sắc của vùng đất Quyển Sơn.

Chính sự gắn bó giữa nghệ thuật dân gian với đời sống cộng đồng và không gian lễ hội đã tạo nên sức sống bền bỉ cho Hát Dậm, giúp di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống văn hóa hôm nay.

Trải nghiệm Hát Dậm trong hành trình khám phá du lịch văn hóa

Đối với những du khách yêu thích khám phá văn hóa bản địa, thưởng thức Hát Dậm Quyển Sơn trong Lễ hội Đền Trúc là trải nghiệm mang nhiều ý nghĩa. Không chỉ được hòa mình vào không khí lễ hội truyền thống, du khách còn có cơ hội tìm hiểu những câu chuyện văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ, cảm nhận mối liên hệ giữa di sản với đời sống tinh thần của người dân.

Hành trình khám phá có thể kết hợp tìm hiểu các di tích lịch sử, không gian tín ngưỡng và phong tục địa phương, qua đó mang đến góc nhìn toàn diện hơn về văn hóa vùng đất Ninh Bình. Những trải nghiệm này góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch văn hóa, tạo thêm sức hút cho các điểm đến và khuyến khích du khách dành nhiều thời gian hơn để khám phá chiều sâu di sản.

Việc đưa Hát Dậm vào hoạt động giới thiệu, quảng bá du lịch cũng mở ra cơ hội kết nối nghệ thuật dân gian với các chương trình trải nghiệm văn hóa, giao lưu cùng nghệ nhân và hoạt động giáo dục di sản. Qua đó, di sản không chỉ được giới thiệu đến du khách mà còn trở thành cầu nối giúp công chúng hiểu hơn, trân trọng hơn những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Gìn giữ di sản, lan tỏa bản sắc Ninh Bình

Trong bối cảnh du lịch văn hóa ngày càng được quan tâm, bảo tồn và phát huy giá trị Hát Dậm Quyển Sơn có ý nghĩa thiết thực đối với sự phát triển bền vững của địa phương. Các nghệ nhân và cộng đồng giữ vai trò chủ thể trong việc duy trì thực hành diễn xướng, trao truyền làn điệu truyền thống và nuôi dưỡng tình yêu di sản trong thế hệ trẻ.

Cùng với công tác bảo tồn, việc đẩy mạnh truyền thông, quảng bá trên website du lịch và các nền tảng số sẽ góp phần đưa Hát Dậm đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế. Những hình ảnh, video và câu chuyện về nghệ nhân, lễ hội cùng không gian thực hành di sản có thể trở thành nguồn tư liệu sinh động, góp phần giới thiệu vẻ đẹp văn hóa địa phương một cách hấp dẫn và chân thực.

Hát Dậm Quyển Sơn không chỉ là niềm tự hào của cộng đồng mà còn là một phần giá trị văn hóa làm nên sức hấp dẫn của du lịch Ninh Bình. Từ những làn điệu được lưu truyền qua nhiều thế hệ đến không gian diễn xướng trong Lễ hội Đền Trúc, di sản tiếp tục khẳng định sức sống của văn hóa dân gian trong đời sống hôm nay.