Điểm đặc biệt tạo nên ấn tượng đầu tiên với du khách là con đường hầm xuyên núi dẫn vào khu di tích. Nếu trước đây Tuyệt Tịnh Cốc vốn khá biệt lập, chỉ có đường núi nhỏ dẫn tới, thì ngày nay lối hầm giúp việc tiếp cận thuận tiện hơn. Vừa bước qua cửa hầm, khung cảnh phía trước bất ngờ mở ra với hồ nước xanh biếc nằm giữa thung lũng khép kín, bốn bề là núi đá vôi. Sự chuyển đổi đột ngột từ không gian bên ngoài sang một vùng non nước yên tĩnh khiến nhiều du khách có cảm giác như vừa bước qua cánh cửa để đến một thế giới khác.

Tuyệt Tịnh Cốc sở hữu cấu trúc tự nhiên đặc biệt với phần lớn khu vực là thung lũng được núi đá bao bọc và hồ nước nằm ở trung tâm. Mặt hồ phẳng lặng, xanh trong, soi bóng những vách núi và tán cây xung quanh. Vào mùa hè, sen và súng nở trên mặt nước càng khiến cảnh sắc thêm mềm mại. Đứng bên hồ, du khách có thể cảm nhận rõ sự tương phản giữa vẻ kỳ vĩ, rêu phong của núi đá và nét dịu dàng của mặt nước, tạo nên một bức tranh sơn thủy vừa hoang sơ vừa thơ mộng.

Trên lưng chừng núi là Tuyệt Tịnh Cốc, nơi gắn với đời sống tín ngưỡng và những câu chuyện lịch sử của vùng đất Hoa Lư. Để lên chùa, du khách đi qua hơn 200 bậc đá. Từ trên cao nhìn xuống, toàn cảnh hồ nước nằm gọn giữa những dãy núi hiện ra rõ nét hơn, mang lại một cảm giác vừa khoáng đạt vừa tĩnh tại. Nơi đây cũng gắn với câu chuyện về Thái hậu Dương Vân Nga, người được truyền rằng đã xuất gia tu hành tại Tuyệt Tịnh Cốc vào những năm cuối đời.

Phía trong núi còn có hang động với hệ thống nhũ đá tự nhiên, thường được gọi là Hang Rồng. Không gian trong hang mang vẻ huyền bí, mát mẻ và tĩnh lặng, góp phần tạo nên sức hấp dẫn riêng của quần thể động – Tuyệt Tịnh Cốc. Những giá trị tự nhiên hòa cùng dấu tích lịch sử khiến nơi đây không đơn thuần là một điểm ngắm cảnh mà còn là không gian để du khách tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng của vùng đất cố đô.

Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh sắc núi non, Tuyệt Tịnh Cốc còn mang đến những hoạt động ngoài trời phù hợp để cả gia đình cùng tận hưởng. Cha mẹ có thể cùng trẻ thong thả đạp xe quanh hồ, đi bộ giữa núi rừng, ngắm mặt nước xanh trong, khám phá những vách đá và tìm hiểu những câu chuyện lịch sử gắn với vùng đất Cố đô Hoa Lư. Những trải nghiệm vận động nhẹ nhàng này không chỉ giúp cơ thể thêm khỏe khoắn mà còn tạo cơ hội để trẻ được tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên, từ đó khơi dậy ở trẻ sự tò mò, yêu mến thiên nhiên và hiểu hơn về những giá trị lịch sử, văn hóa của quê hương.

Giữa rất nhiều thắng cảnh nổi tiếng của Ninh Bình, Tuyệt Tịnh Cốc vẫn giữ cho mình một nét riêng: hoang sơ, tĩnh lặng và có phần huyền bí. Chỉ một lần bước qua đường hầm xuyên núi, du khách như tạm rời khỏi nhịp sống bên ngoài để bước vào một không gian được tạo nên bởi núi, nước, cây xanh và dấu tích lịch sử. Chính sự giao hòa ấy đã giúp Tuyệt Tịnh Cốc trở thành một điểm đến được cả du khách trong nước và quốc tế yêu thích trong hành trình khám phá Ninh Bình.