Quang cảnh Hội thảo

Tham dự hội thảo có các đồng chí: Trần Song Tùng – UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; Bùi Văn Mạnh – TUV, Giám đốc Sở Du lịch;  GS.TS Nguyễn Văn Kim, PCT Hội đồng Di sản VH Quốc gia, thành viên Uỷ ban Di sản thế giới; PGS.TS Trần Tân Văn, Nguyên Viện Trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản; GS.TS Nguyễn Quảng Trường, Phó Viên trưởng Viện Sinh học- Viện Hàn lâm Khoa học Công nghệ Việt Nam; Đại diện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam; Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia; các tổ chức quốc tế, các chuyên gia của UNESCO, ICOMOS, các nhà khoa học trong lĩnh vực địa chất, đa dạng sinh học, khảo cổ học, văn hóa và bảo tồn di sản; cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành và địa phương liên quan. Hội thảo do lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình cùng các chuyên gia đầu ngành đồng chủ trì.

Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức về bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ các giá trị văn hóa và thích ứng với biến đổi môi trường, việc nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ là trách nhiệm của mỗi quốc gia mà còn là nhiệm vụ chung của cộng đồng quốc tế. Hội thảo là dịp để các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, làm sáng tỏ các giá trị nổi bật toàn cầu của khu vực Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, qua đó tạo cơ sở khoa học vững chắc cho việc xây dựng Hồ sơ đề cử Di sản thế giới đáp ứng các tiêu chuẩn của UNESCO.

Ông Trần Song Tùng – UV BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh phát biểu tại Hội thảo

Ninh Bình là vùng đất hội tụ những giá trị đặc sắc về lịch sử, văn hóa và thiên nhiên. Hệ sinh thái karst độc đáo cùng sự giao thoa giữa văn hóa thung lũng đá vôi, văn hóa đồng bằng châu thổ sông Hồng và văn hóa ven biển đã tạo nên một không gian văn hóa - sinh thái đặc biệt, nơi con người và thiên nhiên đã tương tác hài hòa qua hàng nghìn năm lịch sử. Những thành công trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị Quần thể Danh thắng Tràng An đã khẳng định hướng đi đúng đắn của tỉnh trong phát triển dựa trên nền tảng di sản, đồng thời tạo tiền đề quan trọng để tiếp tục nghiên cứu xây dựng Hồ sơ đề cử khu Cảnh quan Văn hóa - Sinh thái Voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc trình UNESCO xem xét ghi danh Di sản thế giới.

Theo báo cáo đề dẫn tại hội thảo, thời gian qua, với sự phối hợp của nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế, công tác nghiên cứu bước đầu đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Báo cáo tóm tắt đã được hoàn thành để đưa khu vực vào Danh sách dự kiến lập Hồ sơ đề cử của UNESCO. Đồng thời, nhiều nghiên cứu chuyên sâu về địa chất, địa mạo, đa dạng sinh học, khảo cổ học, lịch sử và văn hóa đã được triển khai nhằm xác lập các luận cứ khoa học phục vụ việc đáp ứng các tiêu chí (v), (ix) và (x) theo Công ước Di sản thế giới năm 1972.

Trong chương trình hội thảo, các nhà khoa học đã trình bày nhiều tham luận quan trọng, tập trung làm rõ các giá trị nổi bật của khu vực đề cử. Nội dung nghiên cứu bao gồm hiện trạng quần thể Voọc mông trắng và chiến lược bảo tồn trong tương lai; giá trị đa dạng sinh học của khu vực Kim Bảng - Tam Chúc - Vân Long; đặc điểm địa chất - địa mạo và tiến hóa địa sinh thái karst; kết quả khảo cổ học tiền - sơ sử; hệ thống di sản tư liệu tại các đình, đền, chùa trong khu vực; cũng như mối quan hệ tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên trong không gian karst qua hàng nghìn năm lịch sử.

Đặc biệt, các chuyên gia quốc tế của UNESCO và ICOMOS đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm trong quá trình xây dựng hồ sơ đề cử Di sản thế giới, đề xuất định hướng về kiểu loại di sản, phương án khoanh vùng ranh giới vùng lõi, vùng đệm và lộ trình phù hợp để xây dựng hồ sơ theo đúng quy định của UNESCO. Những ý kiến phản biện, góp ý từ các chuyên gia được kỳ vọng sẽ giúp hoàn thiện cơ sở khoa học, nâng cao chất lượng hồ sơ đề cử trong thời gian tới.

Một trong những nội dung trọng tâm được các đại biểu tập trung thảo luận là xác định tính chất của di sản đề cử, phương án ranh giới, bảo đảm tính toàn vẹn của khu di sản cũng như lựa chọn lộ trình xây dựng hồ sơ phù hợp. Các chuyên gia đều thống nhất rằng khu vực Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc sở hữu hệ sinh thái karst liên hoàn, giá trị đa dạng sinh học đặc sắc và là nơi cư trú của quần thể Voọc mông trắng – một trong những loài linh trưởng nguy cấp, đặc hữu và quý hiếm nhất thế giới. Cùng với các giá trị văn hóa, khảo cổ học và lịch sử được tích tụ qua hàng vạn năm, khu vực này có nhiều tiềm năng đáp ứng các tiêu chí của UNESCO về một Di sản thế giới.

Hội thảo quốc tế lần này không chỉ góp phần làm sáng tỏ hơn những giá trị nổi bật toàn cầu của khu Cảnh quan Văn hóa - Sinh thái Voọc mông trắng Vân Long - Kim Bảng - Tam Chúc, mà còn tạo sự đồng thuận giữa các cơ quan quản lý, các nhà khoa học và tổ chức quốc tế trong việc lựa chọn định hướng xây dựng Hồ sơ đề cử Di sản thế giới. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa khu vực trở thành Di sản thế giới của UNESCO trong tương lai, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế của Ninh Bình là trung tâm di sản, du lịch và phát triển bền vững của Việt Nam và khu vực.