Trong tâm thức của người Việt, tiết Thanh Minh không chỉ là dịp để con cháu tưởng nhớ tổ tiên, chăm sóc phần mộ gia đình mà còn là thời khắc thiêng liêng để tri ân những bậc tiền nhân có công với đất nước. Bởi vậy, hành trình lên núi Mã Yên vào tiết Thanh Minh đã trở thành một nét đẹp văn hóa, mang ý nghĩa sâu sắc về đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.

Núi Mã Yên nằm trong khuôn viên Khu di tích lịch sử văn hóa Cố đô Hoa Lư, bên cạnh cổng vào đền Vua Đinh. Ngọn núi có hình dáng như chiếc yên ngựa nên được gọi là Mã Yên. Từ chân núi, du khách men theo các bậc đá để lên tới đỉnh, nơi đặt lăng mộ của Đinh Tiên Hoàng Đế.

Đứng từ đỉnh Mã Yên nhìn xuống, Cố đô Hoa Lư hiện ra như một bức tranh giao hòa giữa lịch sử và thiên nhiên. Xa xa là những dãy núi đá vôi đặc trưng của Ninh Bình, phía dưới là khu đền thờ vua Đinh, vua Lê, những mái ngói rêu phong ẩn hiện dưới tán cây cổ thụ.

Đó cũng là lúc du khách cảm nhận rõ hơn vì sao Hoa Lư từng được chọn làm kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến trung ương tập quyền ở Việt Nam. Địa thế núi non hiểm trở, cảnh quan hùng vĩ và sự hòa quyện giữa thiên nhiên với lịch sử đã tạo nên vẻ đẹp riêng có cho vùng đất này.

Ngày nay, cứ vào dịp tiết Thanh Minh, nhiều người dân và du khách thập phương lại tìm về Khu di tích Cố đô Hoa Lư, dâng hương tại Đền Vua Đinh rồi lên núi Mã Yên tưởng niệm. Đây không chỉ là hoạt động tâm linh mà còn là cách để thế hệ hôm nay giáo dục con cháu về lịch sử dân tộc, về truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân.

Giữa nhịp sống hiện đại, chuyến lên núi Mã Yên trong tiết Thanh Minh càng trở nên ý nghĩa. Đó là dịp để mỗi người tạm rời xa những bộn bề thường nhật, tìm về sự tĩnh tại trong tâm hồn, lắng nghe câu chuyện của lịch sử và cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của độc lập, tự do.