Giữa không gian làng quê Bắc Bộ yên bình, Cầu ngói Chợ Thượng nổi bật như một dấu ấn kiến trúc cổ còn được lưu giữ qua hàng trăm năm. Vắt mình qua dòng sông Ngọc, cây cầu không chỉ là công trình giao thông mang dáng dấp một ngôi nhà cổ mà còn lưu giữ câu chuyện về người con gái làng Thượng Nông – bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân, cung phi của chúa Trịnh, người đã góp công dựng cầu.
Cầu ngói Chợ Thượng, còn gọi là cầu ngói Thượng Nông, nằm tại khu vực thôn Thượng Nông, xã Nam Minh, tỉnh Ninh Bình, bắc qua sông Ngọc và nằm cạnh khu vực chợ Thượng xưa. Cây cầu được xây dựng vào khoảng thế kỷ XVIII, thời Hậu Lê, gắn với công đức của bà Nguyễn Thị Ngọc Xuân – một cung phi của chúa Trịnh và là người con gái quê hương Thượng Nông.
Cây cầu dài khoảng 17,35m, gồm 11 gian, kết cấu chủ yếu bằng gỗ lim và mái lợp ngói nam. Hai đầu cầu xây tường gạch, tạo thành những lối vào mang dáng vẻ cổ kính. Trên hai hồi cầu có đắp nổi bốn chữ Hán “Thượng gia hạ kiều”, như một dấu ấn trực tiếp khẳng định đặc trưng kiến trúc của công trình. Cầu cũng từng gắn bó mật thiết với chợ Thượng – một không gian giao thương của cư dân trong vùng. Vị trí cây cầu bên dòng sông và cạnh chợ khiến nơi đây không chỉ là điểm nối giao thông mà còn trở thành nơi gặp gỡ, trao đổi hàng hóa và giao lưu của người dân nơi đây.
Cùng với việc bảo tồn kiến trúc, việc phát huy giá trị của Cầu ngói Chợ Thượng trong phát triển du lịch có thể được gắn với các tuyến tham quan di sản, trải nghiệm văn hóa làng quê và khám phá những công trình cầu cổ của Ninh Bình. Những câu chuyện về lịch sử cây cầu, người dựng cầu, kỹ thuật kiến trúc và đời sống cộng đồng nếu được giới thiệu sinh động sẽ giúp du khách không chỉ “đến xem một cây cầu” mà còn hiểu hơn về một lát cắt văn hóa của vùng đất.
Cầu ngói Chợ Thượng đã được công nhận là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia, khẳng định những giá trị đặc biệt về lịch sử và kiến trúc của công trình. Trải qua hơn ba thế kỷ, cây cầu vẫn hiện diện bên dòng sông Ngọc như một chứng nhân của thời gian, kết nối quá khứ với đời sống nhân dân Ninh Bình ngày hôm nay.