Ninh Bình, vùng đất cố đô ngàn năm văn hiến, đang từng bước khẳng định vị thế của mình trên bản đồ du lịch quốc gia và quốc tế với thương hiệu độc đáo “Tuyệt sắc miền Cố đô”. Thương hiệu này không chỉ gợi nhắc vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ mà còn mang đậm giá trị văn hóa, lịch sử sâu sắc, góp phần đưa Ninh Bình trở thành điểm đến hàng đầu của du lịch Việt Nam.
Ninh Bình là vùng đất cổ, nơi từng thế núi, dáng sông đều chứa đựng các lớp trầm tích lịch sử - văn hóa, dấu vết của tiền nhân. Nơi đây được tạo hóa ưu ái, ban tặng nhiều cảnh quan thiên nhiên phong phú, độc đáo và hấp dẫn, nhiều di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc với các lễ hội dân gian, nghề thủ công và nghệ thuật truyền thống độc đáo, ẩm thực phong phú.
Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới - Quần thể danh thắng Tràng An
Những năm gần đây, Ninh Bình đã trở thành điểm sáng trên bản đồ du lịch Việt Nam và thế giới, được nhiều chuyên trang du lịch uy tín quốc tế bình chọn, nhắc đến như là địa phương duy nhất của Châu Á góp mặt và đứng thứ 7 trong danh sách 10 vùng đất thân thiện nhất thế giới năm 2023.
Năm 2025, số lượt khách đến du lịch tại các khu/điểm du lịch trên địa bàn tỉnh ước đạt 19,4 triệu lượt khách (trong đó, khách nội địa là trên 17,17 triệu lượt khách; khách quốc tế là trên 2,22 triệu lượt khách). Tổng thu hoạt động du lịch ước đạt trên 21.238 tỷ đồng.
Với định hướng đưa Ninh Bình trở thành trung tâm du lịch hàng đầu trong khu vực và vươn tầm thế giới, thời gian qua, tỉnh Ninh Bình đặc biệt quan tâm, xây dựng, định vị thương hiệu điểm đến nhằm tăng sức hấp dẫn, khả năng cạnh tranh, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong cơ cấu kinh tế địa phương. Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng và cơ chế, chính sách, tạo môi trường pháp lý cho đầu tư cũng như phát triển thương hiệu du lịch. Xác định bước chuyển chiến lược của Du lịch Ninh Bình phát triển từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”, từng bước xây dựng điểm đến du lịch “An toàn, thân thiện, chất lượng, hấp dẫn”.
Sau sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng với nhiều danh thắng nổi tiếng như Tam Cốc – Bích Động, động Thiên Hà, hang Múa, suối khoáng nóng Kênh Gà, thung Nham… trong đó, quần thể danh thắng Tràng An đã được Unesco công nhận là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới – Di sản hỗn hợp đầu tiên của Việt Nam và Đông Nam Á. Vườn quốc gia Cúc Phương, vườn quốc gia Xuân Thủy, khu bảo tồn Vân Long là những điểm đến sinh thái hấp dẫn, đa dạng về sinh học và có giá trị giáo dục môi trường sâu sắc. Ninh Bình có khoảng 90km bờ biển, một số bãi biển có bãi dài, bằng phẳng, sóng đều, ổn định có thể phát triển tiềm năng du lịch biển. Tất cả tạo nên một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, huyền ảo, thích hợp để phát triển các loại hình du lịch sinh thái, mạo hiểm, nghỉ dưỡng, nghiên cứu khoa học.
Ninh Bình là vùng đất cổ, có truyền thống lịch sử văn hóa lâu đời, nơi phát tích các triều đại phong kiến và mảnh đất đế đô. Tỉnh Ninh Bình mới có hệ thống di sản văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú với gần 5.000 di tích các loại trong đó có 01 Di sản Văn hóa và thiên nhiên thế giới, 10 di tích quốc gia đặc biệt, 265 di tích cấp quốc gia, 784 di tích cấp tỉnh; 743 lễ hội truyền thống trong đó có 01 di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại – Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt, 33 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Các lễ hội truyền thống trên địa bàn tỉnh diễn ra suốt bốn mùa, tạo nên dòng chảy văn hóa sống động, hấp dẫn du khách trong nước và quốc tế. Tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn bổ trợ cho nhau, tạo sức hấp dẫn với du khách. Nhờ đó, du lịch Ninh Bình ngày càng trở nên nổi bật, tạo sức hút đặc biệt với sự hội tụ của nhiều loại hình du lịch, từ du lịch tâm linh, lịch sử, văn hóa đến sinh thái, nghỉ dưỡng, trải nghiệm…, nhiều sản phẩm đặc sắc liên tục được ra mắt nhằm đẩy mạnh quảng bá những giá trị nổi bật về tài nguyên du lịch.
Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại – Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt
Những năm qua, tỉnh Ninh Bình xây dựng và từng bước định vị thương hiệu du lịch “Tuyệt sắc miền Cố đô” nhằm khẳng định giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan thiên nhiên độc đáo, là nền tảng để phát triển du lịch bền vững, thúc đẩy kinh tế địa phương, gia tăng sức hút với du khách quốc tế và tạo ra hình ảnh đặc trưng cho Ninh Bình trong ngành du lịch Việt Nam và toàn cầu.
Thông qua việc định vị thương hiệu, Ninh Bình từng bước nâng cao nhận thức của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên. Đồng thời, khuyến khích các hoạt động du lịch bền vững, bảo vệ môi trường, đảm bảo lợi ích lâu dài cho cộng đồng địa phương.
Thương hiệu du lịch “Tuyệt sắc miền Cố đô” không chỉ làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên kỳ vĩ của Ninh Bình mà còn tôn vinh giá trị lịch sử, văn hóa của Cố đô Hoa Lư điều này tạo sự gắn kết giữa thiên nhiên, lịch sử và văn hóa, giúp du khách dễ dàng nhận diện và ghi nhớ, qua đó nâng cao giá trị hình ảnh của Ninh Bình trong mắt du khách trong nước và quốc tế.
Với thương hiệu du lịch “Tuyệt sắc miền Cố đô”, Ninh Bình không chỉ kỳ vọng sẽ thúc đẩy ngành du lịch phát triển mạnh mẽ, tạo động lực kinh tế và văn hóa, mà còn đóng góp vào tầm nhìn chung của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình và hội nhập toàn cầu. Việc xây dựng một thương hiệu du lịch mạnh mẽ, kết hợp giữa di sản lịch sử, thiên nhiên và văn hóa, sẽ giúp Ninh Bình trở thành một điểm sáng trong phát triển du lịch của Việt Nam và khu vực.