Những ngày giáp Tết, khi gió xuân bắt đầu phảng phất trên những con đường làng Ninh Bình, mâm cỗ quê cũng dần đầy lên bằng những món ăn quen thuộc, thân thương. Bên cạnh bánh chưng xanh, đĩa giò cắt khoanh gọn gàng, nhiều gia đình Yên Mạc vẫn không quên chuẩn bị thêm vài xâu nem chua – một món ăn giản dị mà đủ đầy hương vị, khiến mâm cỗ ngày Tết thêm hài hòa, trọn vẹn.
Kỹ thuật làm nem chua của người dân nơi đây khá cầu kỳ, không giống so với những loại nem chua khác. Nem được làm từ thịt tươi được thái mỏng, dập nhỏ rồi trộn chung với bì lợn và thính với muối để lên men tạo vị chua thơm ngon., gói ghém khéo léo trong lá chuối, điểm thêm lá ổi non xanh mướt. Qua thời gian lên men tự nhiên, nem chín tới, dậy mùi thơm dịu, chua nhẹ vừa phải, đậm đà.
Điều làm nên sức hút của nem chua Yên Mạc chính là sự hài hòa trọn vẹn của vị giác. Cắn một miếng nem, vị chua dịu lan nhẹ nơi đầu lưỡi, tiếp đến là cái cay nồng của ớt, tỏi, vị mặn vừa của gia vị, xen lẫn chút ngọt mềm của thịt. Khi ăn kèm lá ổi, tất cả vị ấy như được nâng lên, cân bằng và tròn trịa. Chấm thêm chút nước mắm tỏi ớt pha khéo, vị nem càng đậm đà, gợi cảm giác đủ đầy – như một lời chúc năm mới trọn vẹn, hòa thuận, sung túc. Nem thường được bày ra đĩa nhỏ, đặt giữa mâm cỗ hoặc làm món nhắm đầu Xuân, để câu chuyện ngày Tết thêm rôm rả, ấm cúng.
Ngày nay, nem chua Yên Mạc không chỉ xuất hiện trong mâm cỗ gia đình mà còn trở thành món quà Tết phù hợp với nhịp sống hiện đại. Nem được gói đầy đặn trong lá chuối, được buộc bằng dây đỏ thể hiện mong muốn may mắn, bình an, mang trọn hương vị quê nhà để gửi tặng người thân, bạn bè. Trong mỗi xâu nem là sự tỉ mỉ của người làm nghề, là câu chuyện về nếp sống làng quê còn được gìn giữ qua bao thế hệ.
Nếu có dịp ghé Ninh Bình vào những ngày đầu Xuân, hãy thử một lần về Yên Mạc, đi giữa làng quê yên bình, thưởng thức miếng nem chua giản dị và cảm nhận cái Tết rất thật của vùng đất cố đô. Ninh Bình không chỉ có Tràng An, Tam Cốc, Bích Động, mà còn có hương vị Tết mộc mạc trong từng món ăn quê. Một chuyến đi không chỉ để ngắm cảnh, mà còn để mang về chút hương xuân, chút tình người đậm đà như chính nem chua Yên Mạc.